Thema's

Therapietrouw

Onder therapietrouw wordt verstaan het op de juiste wijze opvolgen van medische voorschriften en adviezen door de patiënt. De arts kan de therapietrouw stimuleren door het geven van duidelijke informatie, het motiveren van de patiënt (reden van gebruik, werking van het medicijn) en te checken of de patiënt het medicijn ook van plan is te gebruiken. Samen met de patiënt beslissen over het starten van een medicamenteuze behandeling bevordert de therapietrouw.

Bij kinderen tot twaalf jaar - en zeker bij zuigelingen - speelt u als ouder een belangrijke rol bij de therapietrouw. Bij kinderen vanaf 10 à 12 jaar is het belangrijk dat artsen en apothekers ook hen betrekken bij de uitleg over de ziekte en medicatie, dat ze zich tot hen richten, hun instemming checken en hen ook verantwoordelijk maken voor het innemen van het medicijn.

Bij kinderen van gescheiden ouders en bij kinderen in de puberteit kan de therapietrouw onder druk komen te staan. Wie is verantwoordelijk voor het innemen van de medicatie? Maak hierover goede afspraken met het kind en als ouders onderling.

Goede voorlichting

Een ziek kind maakt u als ouder(s) vaak bezorgd en daarom zoekt u naar zekerheid. Goede voorlichting over de aandoening en de behandelingsmogelijkheden kan u deze zekerheid bieden of vergroten. Juist omdat kinderen geen trouwe slikkers zijn, is het van groot belang dat zowel het kind als u als ouder(s) goed weten wat het doel en het nut van een behandeling zijn en hoe die zo goed mogelijk plaatsvindt.

Zorg dat u weet:

• waarom het medicijn is voorgeschreven
• wat de werking is, wat uw kind ervan kan verwachten
• welke bijwerkingen uw kind kan verwachten
• hoe, hoeveel, hoe vaak en wanneer het medicijn moet worden ingenomen
• of het belangrijk is dat het medicijn op een vast tijdstip wordt ingenomen
• wat er gebeurt, als het medicijn niet wordt ingenomen
• of het medicijn invloed heeft op andere medicijnen
• of uw kind - en eventueel u als ouder(s) - leefregels moet aanpassen

Vraag hiernaar bij uw arts en/of apotheker.

Oorzaken van slechte therapietrouw

Mocht uw kind door een van onderstaande oorzaken problemen hebben met het innemen van zijn of haar medicijnen, bespreek dit dan met uw arts of apotheker. Zij kunnen u en uw kind helpen met het vinden van oplossingen.

De duur van de behandeling

Hoe langer een behandeling duurt, hoe moeilijker het is om het medicijn goed te blijven innemen. Het is voor een kind nogal wat als hij of zij elke dag medicijnen moet gebruiken en vriendjes en vriendinnetjes dat niet hoeven.

Het effect van de behandeling

Als door het innemen van het medicijn de klachten verdwijnen, of door het niet innemen de klachten terugkomen, dan is het makkelijk om het medicijn trouw te blijven innemen. Bij medicijnen die klachten moeten voorkomen is dat moeilijker. Je merkt dan niet meteen het effect. Het medicijn zal daardoor eerder worden vergeten.

De smaak van het medicijn

Met name bij jonge kinderen zal de smaak van grote invloed zijn op het gemak waarmee zij het medicijn innemen. Medicijnen met een vieze smaak kunnen beter worden gemengd met vruchtenlimonade dan met voedsel. Vraag aan de arts en/of apotheker of u het medicijn mag mengen en wat u moet doen bij weigeren of uitspugen van het medicijn.

Het gemak van inname

Niet elke doseervorm is geschikt voor alle leeftijden. De doseervorm moet afgestemd zijn op de leeftijd van het kind, de inname van het medicijn levert dan minder problemen op. Als uw kind weigert om het medicijn in te nemen, dan is ook de motivatie van u als ouder(s) belangrijk. Bij een kind kan bijvoorbeeld ook de onbekendheid met een bepaalde toedieningsvorm problemen opleveren. Zoals het gebruik van een voorzetkamer bij inhalatoren voor astma. Een voorzetkamer kan vooral bij kleine kinderen in eerste instantie afkeer opwekken. U kunt uw kind langzaam laten wennen en geruststellen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het voordoen bij een knuffel of oefenen voor de spiegel. Daarna kan langzaam geprobeerd worden om het kind zelf te laten inhaleren. Probeer niet te forceren, dit heeft veelal een averechts effect. Bij kinderen, die zelfstandig hun inhalatiemedicatie gebruiken, is het nuttig dat zij hun inhalatietechniek voordoen bij de huisarts of apotheker. Dit kan ook een eventuele strijd tussen u en uw kind over het wel of niet goed uitvoeren van de inhalatie voorkomen.

Frequentie van inname

De therapietrouw neemt af als het medicijn vaker dan tweemaal daags ingenomen moet worden. Vraag uw arts en/of apotheker of er alternatieven zijn als uw kind problemen heeft met het vaker innemen van het een medicijn op een dag. Vraag ook wat uw kind moet doen bij het vergeten van zijn of haar medicijn.

Moment van toediening

Koppel het innemen van de medicatie aan vaste activiteiten. Als het schema van inname niet past in de dagelijkse activiteiten, dan is het vaak moeilijk om de medicijnen langdurig te gebruiken. Bovendien vergeten kinderen hun medicijn gemakkelijk doordat ze met allerlei andere dingen bezig zijn die veel leuker zijn. Bij pubers kan innemen van een medicijn tijdens schooltijd leiden tot schaamtegevoel, waardoor ze het niet innemen.

Angst voor (mogelijke) bijwerkingen

Het optreden van bijwerkingen is een van de belangrijkste redenen om te stoppen met de medicijnen. Ook kan het lezen van alle mogelijke bijwerkingen in de bijsluiter aanleiding zijn tot het niet innemen. Bespreek uw ongerustheid met uw arts of apotheker. Zij kunnen u en uw kind meer informatie geven over de kans op bijwerkingen en hoe daarmee om te gaan.

Meer informatie

In de folder 'Neemt u altijd trouw uw medicijnen?' vindt u meer informatie en tips over het bevorderen van therapietrouw. U kunt deze folder hier downloaden.

Enkele goede en betrouwbare websites zijn:

• www.apotheek.nl, voor begrijpelijke informatie over medicijnen
• www.kiesbeter.nl, een site met objectieve informatie over aandoeningen, medicijnen en rechten van de patiënt